Duurzaamheidseducatie kan op verschillende manieren worden vormgegeven. Sommige leerbenaderingen zijn vooral overdrachtsgericht: leerlingen verwerven bestaande kennis, inzichten en vaardigheden rond duurzaamheid. Andere zijn meer transformatief en dagen leerlingen uit om bestaande aannames, perspectieven en manieren van denken kritisch te onderzoeken en eventueel te herzien. Bij complexe en waardengeladen duurzaamheidsvraagstukken zijn beide van belang: leerlingen hebben kennis nodig om vraagstukken te begrijpen, maar moeten ook leren omgaan met verschillende perspectieven, onzekerheid en verandering.
Een tweede onderscheid gaat over de mate waarin het onderwijs sturend of open is. Bij een sturende benadering liggen gewenste uitkomsten vooraf sterker vast, bijvoorbeeld wanneer leerlingen worden gestimuleerd duurzamer gedrag te vertonen. Bij een open benadering krijgen leerlingen meer ruimte om zelf vraagstukken te onderzoeken, waarden en mogelijke handelingsperspectieven af te wegen en tot een eigen oordeel te komen.
Door deze twee dimensies te combineren ontstaat een breed spectrum aan leerbenaderingen. Duurzaamheidseducatie kan bijvoorbeeld gericht zijn op het overdragen van kennis over duurzame oplossingen, maar ook op het ontwikkelen van kritisch denken, het onderzoeken van waarden en perspectieven, het verbeelden van mogelijke toekomsten of het gezamenlijk zoeken naar handelingsmogelijkheden. Deze benaderingen hoeven elkaar niet uit te sluiten. Afhankelijk van het doel, de doelgroep en het vraagstuk kunnen verschillende benaderingen elkaar aanvullen.
Voor natuur- en duurzaamheidseducatie biedt dit spectrum een manier om bewust na te denken over wat deelnemers leren, waartoe zij leren en hoeveel ruimte zij krijgen om zelf betekenis te geven, keuzes af te wegen en te handelen. De bronnen binnen dit thema bieden achtergronden, voorbeelden en handvatten voor het vormgeven van dergelijke leerprocessen.
Wil je meer lezen over (transformatieve) leerbenaderingen?
Lees dan onze bronnen over dit thema.