"Het onderwijs in de natuurlijke historie op de lagere school behoort een onderdeel uit te maken van het onderwijs..." Zo begint deze handleiding voor onderwijzers die de bekende Eli Heimans, hoofd ener school te Amsterdam, maakte in 1893 (!)
Het hoofddoel moet volgens de auteur zijn, belangstelling en eerbied voor de levende natuur. Maar Heimans geeft ook aan dat het onderwijs in de levende natuur het onderwijs in andere vakken steunt: "... het geeft voortdurend aanleiding tot meten en wegen, het levert stof voor allerlei rekenvoorstellen, voor beschrijvende opstellen, en bovendien een rijkdom van vormen voor het teekenonderwijs. Het omvat mede een der belangrijkste hoofdstukken uit de gezondheidsleer."
Heimans beschrijft een voorbeeld van een leergang voor het 4e, 5e en 6e leerjaar en geeft een schets van een aantal lessen. Schoolwandelingen maken een wezenlijk deel uit van deze methode, waarbij het Sarphatipark in Amsterdam als basis dient. De auteur beschrijft in een apart hoofdstuk de waarde van het stadspark als "middel tot het aankweeken van het gevoel voor natuurschoon bij stadskinderen."
Deze handleiding is opgenomen in deze databank om te markeren dat E. Heimans en zeker ook Jac. P. Thijsse aan het eind van de 19e eeuw, aan het begin stonden van de ontwikkeling van natuur- en milieueducatie. Deze handleiding is één van de eerste hulpmiddelen in Nederland voor het stimuleren van natuuronderwijs.
In onze 21e eeuw is het stimuleren en ondersteunen van natuuronderwijs nog steeds zeer relevant én nodig. Ter illustratie: denk aan recente publicaties in de Kennisbank Bronnen voor NME over natuurinclusief onderwijs, over de 'Nature as co-teacher: the supportive function of nature for early childhood language education', 'Hoe groen goed doet, groen dichterbij' en vele andere. Er zijn nog veel knelpunten die aandacht verdienen. Zie bijvoorbeeld ook in de Kennisbank 'Leren voor duurzame ontwikkeling in het primair en voortgezet onderwijs: onderzoek naar de stand van zaken en de ondersteuningsbehoefte van leerkrachten, docenten en schoolleiders', 2022'.
