Dit is een uitgave van het programma NME in het kader van professionalisering. Natuur- en milieueducatie (NME) neemt een bijzondere plaats in. Het is geen wettelijke taak van een gemeente en geen verplicht vak in het basis- of voortgezet onderwijs. Tegelijk zijn velen ervan overtuigd dat NME nodig is, omdat daarmee een basis wordt gelegd voor duurzame ontwikkeling. Immers, we kunnen zaken als mobiliteit of een woonwijk wel duurzaam inrichten, maar de werkelijke duurzaamheid zit vaak in de wijze waarop mensen ermee omgaan.
Hoewel er over het belang van NME feitelijk geen discussie is, is NME nergens verplicht. Dat maakt het niet gemakkelijker om het belang ervan onder de aandacht te brengen. Wel is het nodig om slim aan te haken bij wat op school verplicht is. Dat slim aanhaken moet uiteraard vooral gebeuren bij degene die NME betaalt (in veel gevallen een gemeente). Verder is het belangrijk aan te sluiten bij vragen en wensen van burgers. Er wordt wel eens gezegd dat er in het onderwijs geen vraag zou zijn naar NME. Maar er leven wel degelijk vragen bij het onderwijs waar met NME op ingesprongen kan worden. Een vergelijking: een erg druk kind vraagt ook niet rechtstreeks om meer structuur. Toch is het voor pedagogen heel vanzelfsprekend om de behoefte achter het gedrag op te pikken. Zo zou het ook voor een NME’er vanzelfsprekend moeten zijn om de behoeftes uit het onderwijs op te pikken en hierop een NME-antwoord te geven. Onder meer de behoefte aan goed reken- en taalonderwijs en de behoefte aan contextrijk leren zijn zaken waar je als NME’er wat mee kunt.
De gemeente staat – zeker in deze tijd van bezuinigen – voor de opgave haar kerntaken zo goed mogelijk uit te voeren. Sociale, economische en omgevingsthema’s (water, groenbeheer, klimaat) zijn hierin vaak de dominerende beleidsthema’s. Die lenen zich erg goed voor NME. Maar bij de meeste bestuurders is het niet bekend dat beleidsdoelen (zoals realiseren van groen, sociale cohesie in de wijk of CO2-reductie) ook via NME zijn te bereiken. Het is aan de NME’er om dit steeds opnieuw onder de aandacht te brengen. De ervaring leert dat initiatieven pas gaan lopen als er energie in zit. Dat geldt ook voor NME. Kijk daarom bij het zoeken van partners ook naar niet-NME-organisaties waarmee is samen te werken. Zo is de aandacht voor gezondheid bij jongeren (GGD) goed te combineren met buiten-zijn (NME). Of wellicht kan een bedrijf in duurzame energietechnieken een klimaatproject op school een extra zetje geven.
Het programma NME stimuleert vooral de structurele inbedding van NME. Als we het hebben over ‘goede NME’, gaat het niet alleen om het leveren van goede kwaliteit, maar ook om het aansluiten bij de belangen van bestuurders én eindgebruikers. Structurele inbedding vraagt om mensen die deze belangen weten te koppelen, NME’ers die opereren vanuit de behoefte bij gemeente, provincie of onderwijs. Dit boekje ‘Meer bereiken met NME, een praktische handreiking om te leren arrangeren’ gaat over hoe je de verbindende rol op kunt pakken, hoe je NME strategisch kunt neerzetten en hoe je slimme coalities kunt vormen bij de uitvoering van NME. Het boekje hoort bij de workshop ‘leren arrangeren’ maar is voor iedereen ook los te gebruiken.
